Narzędzia. Pojawienie się narzędzi oraz stopniowe ich ulepszanie były to oczywiście także procesy długotrwałe, które odbywały się przez długie szeregi pokoleń. Pojawienie się narzędzi pracy – dowodów świadomej działalności omawianych istot – uważamy za punkt zwrotny, który oznacza przejście od zwierzęcia do człowieka, od stada do społeczeństwa pierwotnego.

Mowa. Wraz z pracą zaczęła się rozwijać mowa. Była ona z początku na pewno bardzo niedołężna. W każdym razie usprawnienie ręki musiało wpłynąć na rozwój tych samych ośrodków w korze mózgowej, które kierują też ruchami warg, języka i krtani. Powstanie mowy było konieczne ze względu na porozumiewanie się w gromadzie przy coraz bardziej złożonych wymaganiach i potrzebach praludzi.

Rozwój ludzkości. Z rozważań  tych wynika, żę rozwój ręki, pracy, mowy i mózg odbywał się jednocześnie. Mowa, która powstała wskutek konieczności możliwie dokładnego porozumiewania się w gromadzie, przyczyniła się do zacieśnienia więzów pomiędzy poszczególnymi osobnikami w jej obrębie. Tak powstały zaczątki społeczeństwa ludzkiego. Człowiek nie mógł powstać jako smutna jednostka zagubiona wśród dzikiej przyrody. Człowiek powstał wraz ze społeczeństwa ludzkim, w gromadzie jako zbiorowość